Ontslag en werkloosheid

Ontslag nemen

Een arbeidscontract kan zowel op initiatief van de werkgever als de werknemer beëindigd worden.. Meer informatie en advies vind je bij de vakbond of de arbeidsinspectie.

Neem je zelf ontslag, hou er dan rekening mee dat je geen recht hebt op een werkloosheidsuitkering.. Met andere woorden: je wordt geschorst. Daarom is het beter eerst op zoek te gaan naar een nieuwe baan, voor je je huidige job opzegt.

Als je ontslagen wordt, moet je zorgen dat je een C4-formulier hebt voor de  VDAB en je laatste loonfiche. Heb je lang genoeg gewerkt, dan heb je recht op een werkloosheidsuitkering.  Dat recht is echter niet absoluut. Wie ontslagen wordt om dringende redenen - omdat hij/zij het vertrouwen van de werkgever geschaad heeft, zoals bij diefstal of verregaande nalatigheid - krijgt geen uitkering, en heeft ook geen recht op een opzegperiode. Wie ontslagen wordt om dringende redenen kan dat aanvechten voor de arbeidsrechtbank.

Wachtuitkering

Als schoolverlater heb je na een bepaalde periode recht op een zogenaamde wachtuitkering.  Deze regeling geldt ook voor jongeren waar België een overeenkomst mee sloot (namelijk:
Algerije, Cyprus,Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Ierland, IJsland Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Marokko, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, San Marino, Spanje, Tunesië, Turkije, Zweden, Zwitserland, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Slovenië, Macedonië, Servië).

Je moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Als je in België studeerde moet je je secundaire studies gevolgd hebben in een door België erkende, georganiseerde of gesubsidieerde school. Studies gevolgd in Belgische scholen in het buitenland of Europese scholen in België tellen ook mee. Studeerde je in je land van herkomst, dan moet je diploma gelijkwaardig verklaard zijn met de studies die in België recht geven op een wachtuitkering. Of je slaagde in een toelatingsproef voor hoger onderwijs. Voor beiden studeerde je minstens 6 jaar in België.

Je moet natuurlijk ook in het bezit zijn van een geldige verblijfsvergunning en een geldige arbeidskaart (tenzij je daar van vrijgesteld bent).

Volgende voorwaarden gelden eveneens:

  Volg je algemeen of kunstsecundair onderwijs, dan moet je de hele cyclus, tot en met het zesde jaar, doorlopen. Je moet de examens meedoen maar je hoeft niet te slagen.

  Zit je in het technisch of beroepsonderwijs, dan kom je na het derde jaar in aanmerking. Je moet de examens meedoen maar je hoeft niet te slagen.

  Ook als je overstapte naar deeltijds leren, krijg je na je opleiding in principe een uitkering.

  Je secundair onderwijs blijft de basis voor je recht op een wachtuitkering, ook na hogere studies.

Vooraleer je recht hebt op een wachtuitkering moet je eerst een wachttijd doorlopen. Op het einde van deze wachttijd moet je jonger dan 30 jaar zijn.
Deze wachttijd gaat in nadat je je ingeschreven hebt bij de officiële dienst voor werklozen (www.vdab.be (de, en, fr, nl] en www.actiris.be [fr]).

Ben je 18 of ouder dan begint je wachttijd op 1 augustus. Ben je jonger, dan begint deze op 1 juli. Dit geldt enkel wanneer je je voor deze datum hebt ingeschreven bij de vdab of de bgda.. Studeer je later af (in september bijvoorbeeld) of geef je er tijdens het schooljaar de brui aan, dan begint je wachttijd op de dag van je inschrijving bij de VDAB. Je krijgt bij de VDAB trouwens een kaart waarop begin- en einddatum van de wachttijd vermeld zijn.De wachttijd duurt:

  155 dagen als je nog geen 18 jaar bent;

  233 dagen tussen 18 en 26 jaar;

  310 dagen tussen 26 en 30 jaar.

Werkte je na je studies in het buitenland, dan telt deze tijd als wachttijd als je na dit werk en voor de uitkeringsaanvraag minstens één dag als loontrekkende in België werkte.

Let op als je tijdens je wachttijd werkt met een studentencontract. Als er een verminderde sociale zekerheidsbijdrage betaald wordt, dan wordt je wachttijd verlengd met de periode van die studentenjob. Na je wachttijd ga je naar de hulpkas of de vakbond om je uitkering aan te vragen.

Hoeveel je als schoolverlater per maand krijgt, hangt af van je situatie en je leeftijd. Als je alleen woont, krijg je een hogere uitkering dan wanneer je samenwoont. Een schoolverlater die ook gezinshoofd is, krijgt de hoogste uitkering. In principe ben je gezinshoofd als je bijvoorbeeld samenwoont met een partner en/of een kind en jij in het gezin de kostwinner bent.

Omdat de bedragen jaarlijks verschillen, neem je best even contact op met een vakbond (linken naar alle vakbonden) of JongerenAdviesCentra (


www.jac.be


[nl]). Zij kunnen je de juiste bedragen geven. Als je je schoolloopbaan stopzet en niet meteen aan de slag kan, rep je dan zo snel mogelijk naar de


VDAB


(Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding). Pas als je je hebt aangemeld bij de VDAB, begint je wachttijd te lopen. Bovendien kan de VDAB je helpen om een baan te vinden.

Werkloosheidsvergoeding

<3 maanden

Ontvang je in jouw land van herkomst een werkloosheidsuitkering en heb je de nationaliteit van een EU land of van
Liechtenstein of Noorwegen
? Dan kom jij in aanmerking voor een job binnen de EU, Liechtenstein of Noorwegen. Je kan dan maximum 3 maanden in de EU werk zoeken. Je verblijft in het land waar je werk wilt zoeken en volgt de arbeidsregels van dat land. Je ontvangt het bedrag dat je normaal in jouw land zou ontvangen. Bij je aankomst ga je best langs bij een vakbond. Zij leggen je uit wat je moet doen en waar je moet zijn. Hieronder vind je de belangrijkste regels voor werkloosheid.

> 3 maanden

Als je niet de Belgische nationaliteit hebt, kan je ook recht hebben op een uitkering. Daarvoor moet je wel een geldige verblijfsvergunning en arbeidskaart hebben (tenzij je daar vrijgesteld van bent). Om recht te hebben op
een werkloosheidsuitkering moet je lang genoeg gewerkt hebt. Wie jonger is dan 36 moet 312 arbeidsdagen in de afgelopen 18 maanden gewerkt hebben. Officieel heet die termijn de referteperiode. Bij de vakbondof hulpkas berekent men precies of je voldoende dagen bij mekaar hebt.
Voor arbeid verricht in het buitenland gelden wel specifieke regels afhankelijk van het land.

Werkte je in een ander land waarmee België een internationale overeenkomst heeft, dan telt dit ook. Je moet ook minstens één dag als loontrekkende gewerkt hebben in België nadat je elders werkte en voordat je in België een uitkering vraagt.

We zetten alles even op een rijtje:

Werk verricht in één van de landen van de Europese Economische Ruimte (Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Ierland, I


j



sland



,



Italië, Zwitserland, Liechtenstein, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje en Zweden)


of in


Algerije, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, Macedonië, San-Marino, Turkije, Cyprus, Servië en Slovenië


,

komt in aanmerking voor werkloosheidsuitkering als het in dat land  recht op werkloosheidsuitkering geeft.
Doet het dat niet, dan moet je het nagaan of die job in België recht op een uitkering zou geven? Als het antwoord ja is, dan gelden de arbeidsdagen ook.

Als staatloze komt alle arbeid gepresteerd in eender welk land in aanmerking, zolang het maar recht op uitkering zou geven mocht je het in België hebben gepresteerd.

Om een uitkering te krijgen, moet je je als werkzoekende inschrijven bij de VDAB. De RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening) beslist of je recht hebt op een werkloosheidsuitkering. De RVA beslist of je recht hebt op een uitkering, controleert werklozen en waakt over de toepassing van de werkloosheidsreglementering. Betrapt de dienst je bijvoorbeeld op zwartwerk, dan is hij bevoegd om sancties te treffen. De RVA berekent ook je uitkering

Om je dossier als werkzoekende in orde te maken en je uitkering te betalen, zijn er nog andere diensten in het spel: de vakbond - als je lid wordt - of de hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen (het adres vind je in het telefoonboek). Je kunt gewoon kiezen of je je als werkzoekende aansluit bij een vakbond of je inschrijft bij de hulpkas. Maar weet dan wel dat een vakbond, in ruil voor je lidmaatschap, méér voor je doet. Bijvoorbeeld: bij een conflict met de RVA kan je rekenen op steun van de vakbond om je de belangen te verdedigen. De hulpkas is gratis, maar je krijgt er géén service of bijstand.

Hoeveel je krijgt per maand, hangt af van:

  het loon dat je verdiende;

  de duur van de werkloosheid. Na een bepaalde periode van werkloosheid vermindert de uitkering;

  je gezinssituatie:

  Je bent gezinshoofd (je bent de enige kostwinner): je uitkering bedraagt dan, ongeacht de duur van de werkloosheid, 60 procent van je vroegere brutoloon. Er is wel een maximumgrens;

  Je bent alleenstaand(e): het eerste jaar van je werkloosheid ontvang je 60 procent van je vroegere brutoloon, eveneens met een maximumgrens. Na dat jaar ontvang je nog 50 procent van je vroegere loon;

  Je bent samenwonend(e), wat wil zeggen dat je met iemand woont die werk heeft of ook een vervangend inkomen heeft: het eerste jaar van je werkloosheid ontvang je 55 procent van je vroegere brutoloon, eveneens met een maximumgrens. Daarna ontvang je gedurende zes maanden - daarbij mag je drie maanden per jaar dat je vooraf werkte, optellen - nog 40 procent van je vroegere loon. Als die periode voorbij is, krijg je nog een vast bedrag van 374,14 euro per maand. Maar in sommige gevallen heb je recht op een hoger bedrag.

Voor meer informatie kan je terecht bij een vakbond (als je lid bent), bij de hulpkas of bijvoorbeeld bij het JAC.

Hoe vraag je dit aan?

Ga naar of een vakbond of de hulpkas. Daar krijg je een formulier invullen (C 109) met formulieren die je arbeid in het buitenland bewijzen.

Uw vergoeding?

Is dit je eerste uitkeringsaanvraag nadat je in het buitenland werk verrichtte dan wordt je uitkering berekend op basis van een maandloon van ongeveer 1200 euro bruto. Behalve als je laatste arbeidsprestaties werden verricht in een land van de EER of Zwitserland. Je loon berekent men dan op basis van het loon dat je voor een gelijkwaardige betrekking in België ontving.

Zodra je een uitkering ontvangt, moet je je aan een aantal regels houden. De


VDAB


kan je bijvoorbeeld werk aanbieden, voorstellen om een beroepsopleiding te volgen of vragen om deel te nemen aan een begeleidingsplan. Wimpel je een voorstel af dat aansluit bij je opleiding en je mogelijkheden, dan kan de


RVA


een sanctie opleggen. Na zo'n weigering kan je geschorst worden. Het betekent concreet dat je voor een bepaalde tijd geen uitkeringen krijgt. Bij herhaalde weigeringen kan het recht op een uitkering zelfs volledig wegvallen. De RVA kan je ook om administratieve redenen schorsen, bijvoorbeeld als je je adreswijziging niet doorgeeft. Hou je dus ook aan de kleine regeltjes.

Op een paar strikt geregelde uitzonderingen na, mag je niet werken als werkloze. De


RVA


controleert niet alleen, maar bestraft het ook. Vrijwilligerswerk als werkloze is bijvoorbeeld toegelaten, maar het wordt streng gereglementeerd. Je moet het bij de RVA melden. Als werkzoekende met een uitkering moet je je normaal beschikbaar houden voor de arbeidsmarkt. Studeren als werkzoekende terwijl je uitkering doorbetaald wordt, is daarom helemaal geen evidentie. Maar het staat vast dat je kansen op de arbeidsmarkt verhogen met het juiste diploma. Daarom kan je in een aantal gevallen toch studeren of een opleiding volgen met behoud van je uitkering. De voorwaarden zijn wel strikt omschreven. Voor meer informatie over de studeermogelijkheden van werkzoekenden neem je contact op met de


VDAB


.

Een job vinden is niet voor iedereen even makkelijk. Misschien is er weinig werkgelegenheid in je omgeving, biedt je diploma weinig kansen op de arbeidsmarkt, vind je het moeilijk om potentiële werkgevers te overtuigen van je kwaliteiten. De


VDAB


probeert langdurig werklozen te helpen door hun de kans te bieden zich te (her)scholen, door te bemiddelen met werkgevers en door werkzoekenden te begeleiden (tot op de werkvloer), door sollicitatietraining te geven...

Laatste update: 30/7/2007Deze pagina's werden gerealiseerd door de Belgische leden van Eryica. Om hen te contacteren, klik je hier.